JDM CODE RARE – SUBARU IMPREZA TYPE EURO อีกผลงานกับ Porsche Design ของแรร์ที่คนแทบไม่เคยเห็น

ในโลกที่ Subaru กับ Porsche ต่างยืนหยัดกับเครื่องยนต์ boxer แบบจริงจังมาตลอด มันมีอะไรบางอย่างที่ makes sense แบบประหลาดอยู่ในตัวเอง ว่าสองแบรนด์นี้ควรเคยจับมือกันมากกว่าที่เกิดขึ้นจริง แต่เอาเข้าจริง โปรเจกต์ร่วมกันที่ชัดที่สุดกลับมีน้อยมาก และหนึ่งในชิ้นที่ลึกที่สุดก็คือ Subaru Impreza Sports Wagon TYPE EURO รถพิเศษที่ Subaru เปิดตัวในเดือนมกราคม 2002 โดยระบุชัดว่าเป็นการร่วมพัฒนาชิ้นส่วนภายนอกกับ Porsche Design และเริ่มขายในญี่ปุ่นวันที่ 20 กุมภาพันธ์ปีเดียวกัน

หลายคนชอบเล่าว่ารถคันนี้เป็น “Subaru ที่ Porsche ออกแบบทั้งคัน” ซึ่งไม่จริงขนาดนั้น TYPE EURO ไม่ใช่รถใหม่ที่ Porsche มานั่งเขียนใหม่ตั้งแต่โครงสร้าง แต่มันคือ Impreza Sports Wagon เจเนอเรชันสอง ที่ถูกนำมาปรับบุคลิกภายนอกใหม่ผ่านชิ้นส่วนเฉพาะ เช่น กันชนหน้า กันชนหลัง กระจังหน้า และ roof spoiler ซึ่งในเอกสารเปิดตัวของ Fuji Heavy Industries ระบุชัดว่าชิ้นส่วนเหล่านี้เป็นงานที่ jointly developed by FHI and Porsche Design ไม่ใช่การรีบอดี้ทั้งคันหรือโปรเจกต์ coachbuilt อะไรแบบนั้น

แต่ต่อให้ความจริงจะไม่ได้ดราม่าเท่าตำนาน รถคันนี้ก็ยังน่าสนใจชิบหาย เพราะมันเป็นหนึ่งใน moment ที่ Subaru ยอมปล่อยให้ภาพจำของ Impreza หลุดออกจากโลก rally replica แล้วขยับไปทาง European-flavored design มากขึ้น เส้นสายด้านหน้าถูกทำให้โค้งมนและดูเรียบกว่า Impreza ปกติในยุคนั้น ขณะที่กันชนและกราฟิกโดยรวมให้กลิ่นของยุค 996 แบบบาง ๆ จนทุกวันนี้ TYPE EURO ยังเป็นรถที่คนเห็นแล้วแบ่งเป็นสองฝั่งทันที ฝั่งหนึ่งบอกว่าแปลกแต่โคตรมีเสน่ห์ อีกฝั่งบอกว่าหน้าตาประหลาดเกินรับไหว ซึ่งพูดตรง ๆ นี่แหละคือเสน่ห์ของรถแรร์จริง รถที่ไม่ได้เกิดมาเพื่อให้ทุกคนรัก แต่มันเกิดมาเพื่อให้บางคนหมกมุ่นกับมันแบบถอนตัวไม่ขึ้น

อีกจุดที่ต้องเคลียร์คือเรื่องสเปก หลายบทความชอบเล่าผิดว่า TYPE EURO มีเวอร์ชัน 2.5 ลิตร EJ25 250 แรงม้า แต่ข้อมูลทางการของ Subaru ไม่รองรับแบบนั้นเลย เอกสารเปิดตัวระบุว่า TYPE EURO มีทั้งหมด สามขุมพลัง ได้แก่ TYPE EURO TURBO เครื่อง 2.0 ลิตร boxer 4 สูบ DOHC เทอร์โบ, TYPE EURO 20 เครื่อง 2.0 ลิตร boxer 4 สูบ DOHC ไม่มีเทอร์โบ และ TYPE EURO 15 เครื่อง 1.5 ลิตร boxer 4 สูบ SOHC

เมื่อดูข้อมูลสเปกจากแคตตาล็อกของ Subaru เอง รายละเอียดก็ชัดขึ้นไปอีก รุ่น TYPE EURO TURBO ใช้เครื่อง EJ20กำลัง 250 PS แรงบิด 333 Nm มีทั้งเกียร์ 5MT และ 4AT ขับเคลื่อนฟูลไทม์ 4WD ส่วน TYPE EURO 20 ก็ยังเป็น EJ20 แต่แบบไม่มีเทอร์โบ ให้กำลัง 155 PS กับเกียร์ 5MT หรือ 4AT และ TYPE EURO 15 ใช้ EJ15 1.5 ลิตร กำลัง 100 PS จับคู่กับ 4AT ดังนั้น narrative ที่ว่ามันคือ wagon ตัวเล็กหน้าพอร์ชพร้อม EJ25 250 ม้า อันนั้นไม่ใช่ fact ของรุ่นนี้ มั่วแล้วต้องตัดทิ้ง

เรื่องความหายากก็ต้องพูดแบบแฟร์ ๆ เหมือนกัน เพราะในหลายเว็บจะมีประโยคว่า “Subaru ผลิตแค่ 100 คัน” แต่จากเอกสารเปิดตัวที่หาได้ตอนนี้ สิ่งที่ Subaru ระบุคือ monthly sales target of 100 units หรือเป้ายอดขายต่อเดือน 100 คัน ไม่ใช่ประกาศจำนวนผลิตรวมทั้งโปรเจกต์ 100 คันแบบตรงตัว ฉะนั้นถ้าจะเขียนให้ตรงที่สุด เราควรเรียก TYPE EURO ว่าเป็น รุ่นพิเศษ JDM-only ที่พบเห็นยากมาก มากกว่าจะฟันธงว่า “limited to 100 units” ถ้ายังไม่มีเอกสารโรงงานหรือแคตตาล็อกทางการอีกชิ้นมายืนยันจำนวนนั้นแบบชัด ๆ

สิ่งที่ทำให้ TYPE EURO น่าสนใจกว่าแค่รถแต่งหน้าคือมันสะท้อน mindset ของ Subaru ในช่วงต้นยุค 2000 ได้ดีมาก แบรนด์กำลังมีชื่อจากโลก WRC เต็มตัว แต่ขณะเดียวกันก็พยายามทดลองภาษาดีไซน์ที่พา Impreza ออกจากบทบาท “รถแรงสายลุย” ไปสู่ความ sophisticated แบบยุโรปบ้าง TYPE EURO เลยกลายเป็นรถที่เหมือนอยู่ตรงรอยต่อระหว่างความ practical ของ wagon ญี่ปุ่น กับความทะเยอทะยานเรื่องภาพลักษณ์ที่อยากให้ Subaru ดู premium ขึ้นอีกนิด และการดึง Porsche Design เข้ามาก็ทำให้รถคันนี้ไม่ใช่แค่ special edition ธรรมดา แต่มันกลายเป็น artifact ชิ้นเล็ก ๆ ของยุคที่ Subaru กำลังทดลองตัวเองอยู่พอดี

ถ้ามองในกรอบ JDM: CODE RARE รถคันนี้โคตรใช่ เพราะมันไม่ใช่ rare แบบที่เกิดจากแรงม้าสูงสุดหรือชนะสนามแข่ง แต่มัน rare เพราะเป็นรถที่เกิดจาก collaboration ที่คาดไม่ถึง ระหว่างสองแบรนด์ boxer cult จากคนละโลก แถมยังเป็นโปรเจกต์ที่ไม่ได้ถูกต่อยอดจนกลายเป็น lineage ใหญ่โตอะไรอีก มันเลยยิ่งดูเหมือน footnote ที่หลุดออกมาจากประวัติศาสตร์รถญี่ปุ่น เป็น footnote ที่คนทั่วไปอาจไม่แคร์ แต่สำหรับคนที่อ่านลึกจริง มันคือหนึ่งใน Subaru ที่แปลกและน่าจดจำที่สุดคันหนึ่งของยุค modern JDM เลยก็ว่าได้